Szydłowiecki cmentarz żydowski to jeden z największych zachowanych w Polsce. Z danych zebranych w czasie spisu powszechnego w 1921 r. wynika, iż ludność miasta liczyła 7232 osoby, w tym 5501 (76,1%) Żydów.

Od 25 sierpnia przy kirkucie możecie zobaczyć mini wystawę, która przybliży Wam historię szydłowieckich Żydów. Tablice zostały zawieszone przez Urząd Miejski w Szydłowcu.

Na zawieszonych tablicach możecie przeczytać m.in. :

O początkach osadnictwa żydowskiego w Szydłowcu wiemy niewiele. Jest prawdopodobne, iż w 1556 r., ratując się przed zarazą, przybył z Krakowa do Szydłowca rabin, uczony talmudysta, filozof i pisarz Mojżesz ben Israel Isserles (Remu), który tu napisał Mehir Yayin. Pierwsze wzmianki o mieszkających w mieście Żydach pochodzą z ostatnich dekad XVI w. Historycy są zgodni, iż do połowy XVII w. w Szydłowcu mieszkało niewielu Żydów.

.

.

Zapewne to właśnie starania Radziwiłłów spowodowały napływ licznej grupy żydowskich rzemieślników i kupców do miasta. Potwierdzeniem tego były podjęte w 1711 r. przez kolejnego właściciela miasta, Michała Antoniego Radziwiłła, zabiegi u biskupa krakowskiego o zgodę na wybudowanie synagogi. Być może w tym czasie w Szydłowcu powstała gmina żydowska, która należała do sandomiersko-krakowskiej prowincji synagogalnej.

.

.

Wiemy, że wyznawcy religii mojżeszowej zamieszkali na północ od Rynku Wielkiego w sąsiedztwie zamku, na obszarze zwanym, żydowskim miastem”. Tam powstał drugi rynek (Rynek Skałeczny), gdzie w dwóch rzędach stanęły kramice. Część miasta zamieszkała przez Żydów miała zabudowę drewnianą. Obok synagogi zapewne już wówczas istniał kirkut. W 1730 r. zbudowano dom modlitwy dla żydowskich robotników garbarni.

.

.

Działania wojenne szczęśliwie nie spowodowały znaczących zniszczeń w mieście, jedynie wieża ratusza została zburzona. W pierwszych tygodniach po odzyskaniu niepodległości miejscowi Żydzi włączyli się w tworzenie lokalnego samorządu. Już w listopadzie 1918 r. kilku z nich weszło do rady miasta. Z danych zebranych w czasie spisu powszechnego w 1921 r. wynika, iż ludność miasta liczyła 7232 osoby, w tym 5501 (76,1%) Żydów.

.

.

Absolutna większość szydłowieckich Żydów zginęła w hitlerowskich obozach zagłady. Ocaleli nieliczni. Byli wśród nich ukrywający się dzięki własnej zaradności, odwadze i pomocy Polaków. Wiemy też o grupce Żydów, którzy stworzyli oddział i do stycznia 1945 r. ukrywali się w okolicznych lasach. Trudna do ustalenia jest liczba Żydów z Szydłowca, którzy przeżyli koszmar hitlerowskich obozów i wojennej tułaczki.